Cukrzyca

Niewidoczna pandemia współczesnego świata

Cukrzyca – niewidoczna pandemia współczesnego świata

Cukrzyca, często nazywana „chorobą dobrobytu”, jest jednym z największych wyzwań zdrowotnych naszej epoki. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) szacuje, że na cukrzycę cierpi blisko 422 miliony ludzi na świecie, a w Polsce ta liczba wynosi około 3 miliony. Szacuje się, że około 1 milion osób nie jest zdiagnozowany, co świadczy o tym, że skala problemu jest większa, niż podaje statystyka. 

Cukrzyca jest jednym z głównych globalnych zagrożeń dla zdrowia publicznego. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), cukrzyca była siódmą najczęstszą przyczyną śmierci na świecie w 2016 roku. Bezpośrednio przyczyniła się do 1,6 miliona zgonów. Ponadto przyczyniła się do dodatkowych 2,2 miliona zgonów poprzez zwiększenie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych i innych poważnych schorzeń.

W Polsce, według danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) z 2019 roku, z powodu cukrzycy zmarło blisko 5 tysięcy osób. Te statystyki jednak mogą nie odzwierciedlać pełnej skali problemu, ponieważ cukrzyca często prowadzi do poważnych powikłań, które mogą skrócić życie, takich jak choroby serca, udary mózgu, niewydolność nerek, a także problemy ze wzrokiem i nogami, które mogą prowadzić do amputacji. 

Istnieje wiele typów cukrzycy, najczęściej występujące to: 

 

1. 1. Cukrzyca typu 1: jest to autoimmunologiczna choroba, w której układ immunologiczny niszczy komórki beta w trzustce, które produkują insulinę. Występuje najczęściej u dzieci i młodzieży, ale może pojawić się w każdym wieku.
      
      
   2. Cukrzyca typu 2: ten rodzaj cukrzycy związany jest z insulinoopornością, czyli stanem, w którym komórki organizmu stają się mniej wrażliwe na insulinę. Cukrzyca typu 2 jest zwykle diagnozowana u dorosłych, ale z biegiem lat coraz częściej występuje u dzieci i młodzieży.
      
      
   3. Cukrzyca ciążowa: pojawia się podczas ciąży i zwykle ustępuje po porodzie, choć zwiększa ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 w przyszłości o 15%.
      
      
   4. Inne formy cukrzycy: Cukrzyca może również wynikać z innych medycznych stanów lub czynników, takich jak choroby trzustki, zespoły genetyczne, leki czy infekcje.

1.  

1.  

Stan przed cukrzycowy jest poważnym ostrzeżeniem, które wysyła organizm. Brak reakcji na tym etapie zawsze prowadzi do cukrzycy.

Przyczyny cukrzycy

Cukrzyca może wynikać z różnych przyczyn, które różnią się w zależności od typu cukrzycy. Poniżej najważniejsze czynniki, które mogą prowadzić do rozwoju cukrzycy:

 

1. Dziedziczenie genetyczne: geny odgrywają istotną rolę w rozwoju cukrzycy, szczególnie cukrzycy typu 1.
2. Autoimmunologiczne zniszczenie komórek beta trzustki: jest to główna przyczyna cukrzycy typu 1, gdzie układ immunologiczny atakuje i niszczy komórki produkujące insulin
3. Insulinooporność: to stan, w którym komórki organizmu stają się mniej wrażliwe na działanie insuliny, co jest kluczową przyczyną cukrzycy typu 2.
4. Nadwaga i otyłość: są one silnie związane z cukrzycą typu 2, ponieważ mogą prowadzić do insulinooporności.
5. Niewłaściwe odżywianie: dieta bogata w tłuszcze nasycone, cukry proste i mała ilość błonnika zwiększają ryzyko cukrzycy typu 2.
6. Brak aktywności fizycznej: siedzący tryb życia zwiększa ryzyko cukrzycy typu 2.=
7. Ciąża: cukrzyca ciążowa zwiększa o 15% ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 w późniejszym wieku.
8. Wiek: ryzyko cukrzycy typu 2 zwiększa się z wiekiem, szczególnie po 45 roku życia.
9. Syndrom policystycznych jajników: kobiety, u których stwierdzono PCOS są bardziej narażone na cukrzycę typu 2.
10. Częściowe lub całkowite usunięcie trzustki: prowadzi do cukrzycy zależnej od insuliny.
11. Stres i choroby: stres, zarówno fizyczny jak i emocjonalny, oraz niektóre choroby mogą zwiększyć poziom cukru we krwi i prowadzić do cukrzycy.
    
    Pamiętaj, że choć wymienione czynniki zwiększają ryzyko cukrzycy, nie każdy, kto jest narażony na te czynniki, rozwinie tę chorobę. Styl życia, a w szczególności właściwa dieta i aktywność fizyczna odgrywają kluczową rolę w rozwinięciu się tej choroby. Oznacza to, że nie każdy, kto dziedziczy skłonność do cukrzycy musi na nią zachorować.  

Ma tutaj zastosowanie zasada Pareto 20:80: 

za 20% twojego zdrowia odpowiadają geny, za 80% odpowiadasz Ty. 

Konsekwencje cukrzycy i choroby powiązane z cukrzycą

Cukrzyca to poważna choroba przewlekła, która, jeśli nie jest odpowiednio kontrolowana, może prowadzić do wielu poważnych powikłań. Oto niektóre z najczęstszych konsekwencji cukrzycy:

 

• • Choroby serca i naczyń krwionośnych: cukrzyca zwiększa ryzyko wystąpienia wielu problemów z sercem i naczyniami krwionośnymi, takich jak choroba niedokrwienna serca, zawał serca, udar, choroba tętnic obwodowych i niewydolność serca.

• • Neuropatia cukrzycowa: wysokie poziomy cukru mogą uszkodzić nerwy w całym ciele, prowadząc do bólu, mrowienia lub utraty czucia, najczęściej w nogach i stopach.

• • Nefropatia cukrzycowa: cukrzyca jest jedną z głównych przyczyn chorób nerek i może prowadzić do ich niewydolności.

• • Retinopatia cukrzycowa i inne problemy ze wzrokiem: cukrzyca może uszkodzić naczynia krwionośne w siatkówce oka, prowadząc do utraty wzroku, zwiększa również ryzyko zaćmy i jaskry.

• • Problemy z gojeniem się ran i infekcje skóry: wysoki poziom glukozy we krwi spowolnia proces gojenia ran i zwiększa ryzyko infekcji skóry.

• • Stopa cukrzycowa: neuropatia, złe krążenie i infekcje mogą prowadzić do poważnych problemów z nogami, w tym wrzodów i gangreny, które mogą wymagać amputacji.

• • Problemy z jamą ustną: cukrzyca zwiększa ryzyko chorób dziąseł, zapalenia i infekcji jamy ustnej, co może prowadzić do utraty zębów.

• • Osteoporoza: cukrzyca zwiększa ryzyko osteoporozy, stanu charakteryzującego się osłabieniem kości, co zwiększa ryzyko złamań.

• • Problemy z ciążą: wysoki poziom glukozy we krwi zwiększa ryzyko komplikacji w ciąży, takich jak ciężka preeklampsja, poród przedwczesny i wady wrodzone u dziecka.

• • Zespół metaboliczny: cukrzyca często występuje wraz z innymi zaburzeniami, takimi jak nadciśnienie, podwyższony poziom cholesterolu i otyłość, tworząc tzw. zespół metaboliczny.

• • Problemy psychiczne: cukrzyca może zwiększać ryzyko depresji, lęku i innych problemów psychicznych.

• • Choroba Alzheimera: według niektórych badań, cukrzyca może zwiększać ryzyko choroby Alzheimera, choć badania nad tym tematem są nadal prowadzone.

Te poważne konsekwencje pokazują, jak ważne jest wczesne wykrycie, prawidłowe leczenie i kontrola cukrzycy. Poprzez zdrowy styl życia, właściwą dietę, regularną aktywność fizyczną i regularne kontrole u lekarza, osoby z cukrzycą mogą znacząco zredukować ryzyko tych powikłań. 

Jak rozpoznać cukrzycę lub stanu przed cukrzycowy? 

 

Stan przedcukrzycowy często jest wykrywany za pomocą badań, ponieważ często „nie czuć podwyższonego poziomu glukozy we krwi.  Jeżeli stan ten  utrzymuje się przez dłuższy czas możesz doświadczać następujących objawów: 

 

• • Owoce: są bogate w błonnik, jednak należy je rozpatrywać w kategorii cukru a nie kalorii czy ilości błonnika, który można pozyskać z innych produktów. Osobom chorym na cukrzycę zalecam umiarkowane spożywanie owoców i unikanie ich spożywania do kolacji i po kolacji. 

• • Porcje: nawet zdrowe jedzenie może prowadzić do zbyt dużego wzrostu poziomu glukozy we krwi, jeśli spożywasz go zbyt dużo. Odpowiedniego komponowania posiłków można się nauczyć, tak, aby nie dopuścić do cukrzycy lub nauczyć się ją kontrolować. 

Zrozumienie, jak różne produkty i posiłki wpływają na poziom glukozy we krwi i jak zapewnić sobie zrównoważoną dietę, jest kluczem do zapobiegania oraz kontrolowania cukrzycy. 

 

Jeżeli nie wiesz, jak samemu skomponować dietę sprawdź dietę z niskim indeksem glikemicznym.

 

Pamiętaj, że powyższe zasady nie dotyczą osób, które cierpią na wiele chorób. W takim przypadku możesz zdecydować się na współpracę indywidualną.